Quy chế tuyển sinh năm nay bổ sung nhiều điều kiện về điểm sàn, thứ tự nguyện vọng và yêu cầu năng lực theo từng nhóm ngành. Nếu không nắm rõ các tiêu chí này, thí sinh có thể đánh mất cơ hội trúng tuyển dù đạt điểm cao.
Ngưỡng điều kiện đầu vào và mức độ phân hóa giữa các nhóm ngành
Theo quy định áp dụng trong mùa tuyển sinh năm nay, điều kiện tối thiểu để thí sinh được tham gia xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông là đạt tổng điểm tổ hợp từ 15 điểm trở lên. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia tuyển sinh cho rằng đây chỉ là điều kiện ban đầu để hồ sơ được hệ thống ghi nhận, hoàn toàn không đồng nghĩa với việc thí sinh đã có lợi thế cạnh tranh ở tất cả các ngành học. Trong bối cảnh Tuyển sinh Đại học năm 2026 có nhiều điều chỉnh theo hướng phân loại năng lực, việc hiểu đúng từng tiêu chí trở thành yêu cầu quan trọng hơn việc chỉ quan tâm đến điểm số.
Đối với từng nhóm ngành đặc thù, các điều kiện xét tuyển tiếp tục được thiết kế theo hướng phân hóa rõ rệt. Khối ngành Sư phạm ngoài mức điểm sàn riêng còn chỉ tiếp nhận hồ sơ nếu thí sinh đặt nguyện vọng trong phạm vi từ nguyện vọng 1 đến nguyện vọng 5. Với nhóm ngành Sức khỏe và Luật, điều kiện bắt buộc là phải đạt ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào theo quy định riêng. Trong khi đó, nhóm ngành Vi mạch và Bán dẫn yêu cầu đồng thời nằm trong nhóm 25% thí sinh có điểm tổ hợp cao nhất toàn quốc và thuộc nhóm 20% có điểm môn Toán cao nhất. Riêng nhóm ngành Đường sắt quy định tổng điểm xét tuyển tối thiểu đạt 18/30 điểm và bắt buộc có môn Toán trong tổ hợp đăng ký.
Một điểm cần được lưu ý là các điều kiện nói trên không chỉ áp dụng cho phương thức sử dụng điểm thi mà còn được mở rộng sang phương thức xét học bạ. Điều này đồng nghĩa với việc thí sinh cần kiểm tra đồng thời yêu cầu về học lực, điểm trung bình hoặc các tiêu chí bổ sung trước khi hoàn thiện hồ sơ, tránh tình trạng hồ sơ hợp lệ về hình thức nhưng không đáp ứng đủ điều kiện đầu vào thực tế.
Ý nghĩa của các tiêu chí cứng trong định hướng tuyển sinh hiện nay
Theo đánh giá của nhiều chuyên gia giáo dục, các quy định mới không được xây dựng để thu hẹp cơ hội học tập mà hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng đào tạo và tăng độ phù hợp giữa người học với đặc thù từng ngành nghề. Việc áp dụng các điều kiện chặt chẽ hơn cho thấy xu hướng tuyển sinh đang chuyển từ tư duy mở rộng quy mô sang lựa chọn đúng năng lực đầu vào nhằm bảo đảm hiệu quả đào tạo trong dài hạn.
Đối với các ngành công nghệ cao như Vi mạch và Bán dẫn, yêu cầu thí sinh đạt mức xếp hạng năng lực theo môn Toán được xem là bước sàng lọc cần thiết nhằm lựa chọn những học sinh có nền tảng tư duy phù hợp. Tương tự, ngành Đường sắt gắn với yêu cầu vận hành kỹ thuật và yếu tố an toàn nên việc đặt ra ngưỡng điểm tối thiểu cùng điều kiện bắt buộc về môn Toán phản ánh yêu cầu chuyên môn ngay từ đầu vào. Các chuyên gia cũng nhận định rằng định hướng của Xét tuyển Đại học năm 2026 đang đặt trọng tâm nhiều hơn vào khả năng học tập thực tế thay vì chỉ dựa trên kết quả tổng điểm.
Bên cạnh yếu tố chuyên môn, các tiêu chí cứng còn giúp giảm đáng kể tình trạng hồ sơ ảo trên hệ thống tuyển sinh. Quy định giới hạn nguyện vọng đối với ngành Sư phạm được xem là ví dụ rõ nhất cho cách tiếp cận mới này. Khi số lượng nguyện vọng được kiểm soát, các cơ sở đào tạo sẽ xác định tốt hơn mức độ quan tâm thực sự của thí sinh đối với ngành học, đồng thời hạn chế việc đăng ký mang tính dự phòng khiến quá trình lọc ảo trở nên phức tạp.
Chuẩn bị hồ sơ an toàn để tránh mất cơ hội trúng tuyển
Trong giai đoạn chờ kết quả và hoàn thiện kế hoạch đăng ký, thí sinh không nên chỉ tham khảo điểm chuẩn các năm trước mà cần chủ động đối chiếu toàn bộ điều kiện xét tuyển theo từng nhóm ngành. Bước đầu tiên là tự đánh giá khoảng điểm dự kiến dựa trên đáp án chính thức của Bộ Giáo dục và Đào tạo sau khi hoàn thành kỳ thi tốt nghiệp THPT, từ đó xác định mức độ phù hợp giữa năng lực cá nhân và yêu cầu của từng ngành.
(1).png)
Đối với các ngành có tiêu chí định vị năng lực theo tỷ lệ phần trăm hoặc yêu cầu bắt buộc về môn học, học sinh cần kiểm tra kỹ khả năng đáp ứng trước khi đăng ký. Riêng nhóm ngành Sư phạm cần đặc biệt chú ý đến thứ tự nguyện vọng vì việc xếp ngoài phạm vi quy định có thể khiến hồ sơ bị loại tự động. Nếu sử dụng học bạ làm phương án dự phòng, thí sinh cũng cần rà soát các điều kiện học lực và chuẩn bị đầy đủ giấy tờ chứng minh theo yêu cầu của từng trường.
Ngoài việc theo dõi quy chế chung, học sinh cũng nên chủ động tìm hiểu phương án tuyển sinh cụ thể tại từng cơ sở đào tạo để xây dựng lộ trình phù hợp hơn với năng lực bản thân. Trong số đó, Trường Cao đẳng Dược thành phố Hồ Chí Minh hiện duy trì nhiều phương thức tiếp nhận hồ sơ theo định hướng tạo thêm cơ hội tiếp cận giáo dục đại học cho thí sinh. Việc tìm hiểu sớm thông tin tuyển sinh và đối chiếu điều kiện từng ngành sẽ giúp học sinh giảm rủi ro khi đăng ký và đưa ra quyết định chọn trường chính xác hơn trong giai đoạn quan trọng này.